Postawa amerykańskich Żydów jest rzeczywiście trudna do zrozumienia, gdyż nawet lewicowe i liberalne media w ostatnim czasie zwracają uwagę na to, że Obama jest najmniej przyjaznym Izraelowi przywódcą od czasów założenia państwa żydowskiego w 1948 r. W takim tonie w ostatnich tygodniach pisały The New York Times, The Washington Post oraz The New Republic. Asystent redaktora naczelnego The New Republic, James Kirschick napisał wręcz, że Obama zdradził Izrael i obwinia polityka o spowodowanie dramatycznego spadku poparcia dla bliskowschodniego sojusznika w amerykańskim społeczeństwie.

Jerusalem Post przypomina swój własny tekst sprzed ponad 2 lat, z wiosny 2007, w którym wskazywano, że na poglądy Obamy na tematy bliskowschodnie największy wpływ mogą mieć ludzie niezbyt przychylni Izraelowi, tacy jak Ali Abunimah, twórca elektronicznej intifady lub Rasshid Khalidi, były rzecznik OWP, czy też w końcu Samantha Power jego najbliższa doradczyni w sprawach polityki zagranicznej zdeklarowana przeciwniczka bliskiego sojuszu USA z Izraelem.

W ciągu tych pierwszych 6 miesięcy na urzędzie Obama doprowadził swym lodowatym stosunkiem do Tel Avivu do usztywnienia postaw innych państw regionu. Mahmud Abbas i jego rzekomo "umiarkowane" skrzydło Fatahu odmówiły udziału w jakichkolwiek pokojowych inicjatywach a konwencja Fatahu opowiedziała się za utrzymaniem obecnego stanu zbrojnej konfrontacji. Do tej pory władze Autonomii mimo ogromnej presji Hamasu nie decydowały się na taką politykę, właśnie z obawy przed utratą poparcia Stanów Zjednoczonych. Najwyraźniej ten lęk już minął.

Podobne zresztą stanowisko przyjmują państwa dotąd "spokojne" Jordania i Arabia Saudyjska, choć akurat ta ostatnia w pewnych kwestiach gotowa jest do daleko idącej współpracy z Izraelem, pod warunkiem oczywiście, że nie dowie się o tym arabska ulica.

Obama, choć wykazuje się nieograniczonym stopniem cierpliwości wobec irańskiego programu jądrowego, obsesyjnie wręcz dąży do powstrzymania żydowskiego osadnictwa na terenie Jerozolimy, kompletnie tym samym ignorując, wcześniejsze porozumienia między Georgem W. Buschem i Arielem Sharonem. Ponadto Departament Stanu w ciągu ostatnich tygodni aż dwukrotnie wzywał ambasadora Izraela do złożenia wyjaśnień w sprawie budowy 20 apartamentów w Jerozolimie i związanego z tym usunięcia palestyńskich dzikich lokatorów z dwóch mieszkań, co było zresztą prawomocną decyzją Sadu. Taki poziom ingerencji każe postawić pytanie, czy administracja Obamy uważa Izrael za suwerenne państwo, czy też za wasala USA?

O co zatem chodzi Obamie? Czy nie rozumie on uwarunkowań geopolitycznych, czy jest po prostu zbyt przyjaźnie nastawiony do świata arabskiego a niechętnie w stosunku do Izraela?

Myślę, że nie o emocje tu chodzi. Obecne zaplecze prezydenta ze Zbigniewem Brzezińskim na czele nie chce sobie zawracać głowy bliskowschodnim bałaganem, pragnąc się skupić na wyzwaniach, jakie czają się w Azji. Obama pragnie najprawdopodobniej tanim kosztem (czytaj kosztem Izraela) pozamiatać pod dywan wszystkie problemy regionu i ogłosić swoiste Pax Americana. Temu ma w zamyśle ludzi prezydenta służyć, koncepcja wielkiej konferencji pokojowej, planowanej jesienią tego roku w Madrycie.  

Obama jednak zapomina, że nie da się tego zrobić bez współudziału Izraela a nawet wbrew niemu. Na błędzie tym potknął się już w latach dziewięćdziesiątych Bill Clinton, któremu także wydawało się, że zostanie laureatem pokojowego Nobla za dzieło zwane "Bliskowschodnim Procesem Pokojowym". W procesie tym owszem jedna ze stron uczyniła pewne kroki, wycofała się z zachodniego brzegu i Strefy Gazy, natomiast druga nie zrobiła niczego, dlatego jak można było się spodziewać cały plan utonął szybko w odmętach "drugiej intifady".

Obama w swych kalkulacjach może się bardzo przeliczyć, co niestety może mieć przykre konsekwencje dla całego świata. Postawiony pod ścianą Izrael, pozbawiony wsparcia ze strony tradycyjnego sojusznika sam może poszukać zabezpieczenia swych interesów a wówczas Waszyngton nie zmieści pod dywanem efektów swej krótkowzrocznej polityki.

Piotr Górka

autor prowadzi stronę: KonserVat